کلیهها یه عضو مهم تو بدنن که کمک میکنن سموم بدن پاکسازی بشه، مایعات بدن رو تنظیم میکنن و سلامت کل بدن انسان رو حفظ میکنن. اما یه عالمه عادت معمولی و روزمره، ندانسته اونا رو به خطر میندازه. اگه به این اشتباهای سبک زندگی رسیدگی نشه، میتونن باعث آسیب طولانیمدت به کلیه بشن. اگه زود جلوی این عادتها رو بگیرید، میتونید عملکرد کلیهتون رو حفظ کنید و از عوارض جدی احتمالی جلوگیری کنید.
کلیهها اعضای فوقالعادهای هستن که مدام کار میکنن تا مواد زائد رو از بدن دفع کنن، فشار خون رو تنظیم کنن و سطح الکترولیتها و مایعات رو تو سیستم بدن شما متعادل نگه دارن. با اینکه کلیهها خیلی مهمن، ولی معمولاً تا وقتی به مشکل نخورن، کسی به سلامتشون توجه نمیکنه.
بیماری مزمن کلیه (CKD) یه مشکل جهانی رو به رشده؛ معمولاً علائم خاصی نداره، یواشکی پیشرفت میکنه و بیسر و صداست تا وقتی که به مرحله پیشرفته برسه. خیلی از آدما کارهای روزمرهای انجام میدن که فشار زیادی به کلیههاشون میاره و به طور بالقوه باعث آسیب طولانیمدت میشه.
رژیم غذایی بد و کمآبی بدن از جمله عادتهای روزمرهای هستن که مستقیماً روی سلامت کلی کلیهها تأثیر میذارن. برخلاف بیشتر اعضای دیگه بدن، کلیهها سریع علائم مشکل رو نشون نمیدن. به جاش، ممکنه آروم و بیسر و صدا ضعیف بشن و برای همین پیشگیری خیلی مهمه. دوری کردن از اشتباهات رایج و داشتن عادتهای مفید برای کلیه میتونه به جلوگیری از بیماری کمک کنه، چه در معرض خطر بیماری مزمن کلیه باشید، چه سنگ کلیه یا حتی نارسایی کلیه.
دکتر آرجون مهتا، یه متخصص نفرولوژی و سلامت کلیه تو دهلی، به مانیکنترل گفته: «تقریباً همه میتونن از استراحتهای کوچیک سود ببرن» و عادتهای ساده روزمرهای رو پیشنهاد کرده که میتونن خطر فشار روی کلیهها رو کم کنن. اون اضافه کرده: «اگه رفتارهای ناسالم رو زود تشخیص بدید، کنترلشون کنید و تغییرشون بدید، میتونید عادتهای خوبی بسازید که به محافظت از کلیهها و عملکردشون در طول زندگی کمک میکنه.»
۱. به اندازه کافی آب نمینوشید
وقتی بدن کمآبه، کلیهها برای دفع مؤثر مواد زائد به سختی میفتن. کمآبی مزمن و طولانیمدت، خطر سنگ کلیه و آسیب طولانیمدت رو زیاد میکنه.
۲. مصرف زیاد نمک
سطح بالای نمک تو رژیم غذاییتون منجر به فشار خون بالا میشه که مستقیماً به کلیهها آسیب میزنه. کنترل مصرف سدیم برای جلوگیری از آسیب کلیه خیلی مهمه.
۳. زیادهروی تو مصرف مسکنها
مصرف منظم مسکنهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) و بقیه مسکنها میتونه جریان خون به کلیهها رو کم کنه و منجر به آسیب مزمن کلیه بشه.
۴. نادیده گرفتن فشار خون بالا
فشار خون بالا به صورت بیسر و صدا ولی مداوم به رگهای خونی کلیهها آسیب میزنه. کنترل و نظارت منظم فشار خون ضروریه.
۵. خوردن زیاد غذاهای فرآوریشده
غذاهای فرآوریشده معمولاً فسفر، قند و سدیم بالایی دارن که میتونن به کلیهها فشار بیارن و روند کاهش کاراییشون رو سریعتر کنن.
۶. مصرف بیش از حد پروتئین
با اینکه پروتئین مهمه، ولی مصرف زیادش—مخصوصاً از گوشت قرمز—میتونه به کلیهها فشار بیاره، به خصوص تو کسایی که از قبل مشکلات سلامتی دارن.
۷. سیگار کشیدن و زیادهروی تو مصرف الکل
هم سیگار کشیدن و هم مصرف زیاد الکل با بالا بردن فشار خون و نرسوندن اکسیژن به بافت کلیه، به عملکرد کلیه آسیب میزنن.
۸. بیتوجهی به علائم مشکل کلیه
ورم پاها، خستگی یا تغییرات تو ادرار رو نباید نادیده گرفت.
سوالات رایج: چطور از بیماری مزمن کلیه جلوگیری کنیم؟
۱. چطور نوشیدن آب کافی به جلوگیری از بیماری مزمن کلیه کمک میکنه؟
هیدراته موندن به کلیهها کمک میکنه تا مواد زائد رو به طور مؤثر دفع کنن و خطر سنگ کلیه و آسیب طولانیمدت رو کم میکنه.
۲. چرا باید مصرف نمک رو تو رژیم غذاییم برای محافظت از کلیهها محدود کنم؟
مصرف زیاد نمک میتونه منجر به فشار خون بالا بشه که مستقیماً به کلیهها آسیب میزنه. کنترل سدیم برای سلامت کلیه خیلی مهمه.
۳. تأثیر زیادهروی تو مصرف مسکنها روی سلامت کلیه چیه؟
مصرف مکرر مسکنهایی مثل NSAIDs میتونه جریان خون به کلیهها رو کم کنه و منجر به آسیب مزمن کلیه بشه.
۴. چطور کنترل فشار خون از بیماری مزمن کلیه جلوگیری میکنه؟
فشار خون بالا باعث آسیب تدریجی به رگهای خونی کلیه میشه. نظارت و کنترل منظم فشار خون ضروریه.
۵. چرا مهمه که مصرف پروتئین رو برای سلامت کلیه کنترل کنیم؟
پروتئین بیش از حد، مخصوصاً از گوشت قرمز، میتونه به کلیهها فشار بیاره، به خصوص اگه مشکلات سلامتی زمینهای داشته باشید.